Melek Yatırımcılık
100’den fazla yatırım, on yılda öğrendiklerim
2014’te Udemy hisselerini 0,02 dolardan aldım ve yedi yıl tuttum. O günden beri 100’den fazla girişime yatırım yaptım. Burada ne aradığımı, neyi yanlış yaptığımı ve Türkiye’de bu işin nasıl yürüdüğünü yazıyorum.
Sözlük
Melek Yatırımcılık Terimler Sözlüğü
Term sheet’ten anti-seyreltmeye, Türkçe karşılıklarıyla. Arayabilir, tek tek bağlantı verebilirsiniz.
147 terim
Arşiv
Melek Yatırımcılık Arşivi
2023’te hazırladığım 20 derslik müfredatın yeniden yazılmış hâli. Yapay zeka destekli üretildiği açıkça işaretli.
Rehberler
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Melek yatırımcı çek karşılığında ne satın alır
Erken aşamada bir çekin karşılığında elinize geçen şey: pay, seyrelme, bilgi hakkı ve yıllarca satılamayan bir pozisyon. Melek sermayesinin bankayla risk sermayesi arasındaki boşlukta durduğu yer.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Paya dayalı kitle fonlaması kanalı nasıl işliyor
Platform ne yapar, ne yapmaz; para hangi hesapta bekler, kampanya sayfasındaki değerlemeyi kim yazar ve incelemenin yükü neden tamamen yatırımcının üzerinde kalır.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Klasik melek turu ile kitle fonlaması arasındaki fark
Aynı varlık sınıfı, farklı süreç. Şartları kimin yazdığı, incelemeyi kimin yaptığı, biletin büyüklüğü ve yatırımdan sonra kurucuyla kurulan ilişki iki kanalda farklı işler.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yatırım süreci: altı aşama ve gerçek takvim
Anlaşmanın bulunmasından paranın gönderilmesine ve sonrasına kadar sürecin altı aşaması; her aşamada ne biter, ne başlar ve saati kimin tuttuğu.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yatırım tezi ve elemede kullanılan ölçütler
Tez, hangi şirkete neden para koyduğunuzu tek cümlede söyleyen yazılı bir metindir. Ölçütler ise o tezi uygulanabilir hale getiren filtrelerdir: aşama, coğrafya, sektör, bilet ve beklenen getiri.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Durum tespiti atlandığında ne kaybediliyor
İncelemenin yatırımcıya kazandırdığı dört şey — risk görünürlüğü, pazarlık gücü, portföy tutarlılığı ve karar hafızası — ve kurucu tarafında aynı sürecin ne işe yaradığı.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Kapanmış iki şirket üzerinden durum tespiti okuması
Kurgusal vaka çalışmaları sonucu bilinerek yazıldığı için öğretmiyor. Kendi kurduğum ve kapanan iki şirketi, dışarıdan bakan bir yatırımcının o dönemde neyi görebileceği açısından inceliyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Para koymadan durum tespiti pratiği yapmak
Durum tespiti okunarak değil yapılarak öğreniliyor. İlk gerçek yatırımınızı öğrenme maliyeti olarak harcamamak için, açık kaynaklarla nasıl deneme çalışması yapacağınızı ve kendinizi nasıl denetleyeceğinizi anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Karar anı: yatırım, pas, ya da daha fazla bilgi
Durum tespitinin sonunda üç çıkış var ve üçüncüsü en tehlikelisi. Kararı tek sayfada nasıl toplayacağınızı, iyi bir pasın nasıl verildiğini ve evet dedikten sonra ilk yazılacak şeyi anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Durum tespiti nedir, sınırı nerede biter
İncelemenin tanımı, kapsadığı altı alan ve — çoğu rehberde atlanan kısım — hangi soruları hiçbir belgeye bakarak cevaplayamayacağınız.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Durum tespiti kontrol listesi
Yedi başlık altında, yatırımdan önce sorulacak somut sorular ve istenecek belgeler: ekip, pazar, ürün, finansallar, hukuk, risk ve yatırım sonrası.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Durum tespitinin aşamaları: ucuzdan pahalıya
İnceleme tek bir blok değil, birbirini izleyen altı filtre. Sıralamayı maliyet belirler: her aşama bir öncekinden pahalıdır ve şirketi elemek için en ucuz aşama en öndedir.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Bilgi kaynakları: şirketin verdiği, şirketin kontrol edemediği
Belgeler, kurucu görüşmesi, müşteri referansı, resmi kayıt ve basın. Her kaynağın cevapladığı soru farklıdır ve güvenilirlik sırasını tek ölçüt belirler: yanlış çıkarsa bedelini kim öder.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
İncelemeyi yönetmek: bütçe, takvim ve tek sayfalık not
Melek yatırımcının durum tespiti ekibi yoktur. Süreci ayakta tutan üç şey: bilete orantılı bir zaman bütçesi, bitiş tarihi olan bir takvim ve iddia–kaynak–durum diye tutulan tek bir kayıt.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Kurucuyu değerlendirmek: tutku değil, kayıt
Kurucu değerlendirmesinde ölçülebilir olana bakmanın yolu — bitirilmiş iş, kurucunun kendi ürettiği ölçüm ve kontrol edemediği bir karar karşısında verdiği tepki.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yönetim ekibi henüz yokken yönetim ekibini değerlendirmek
Erken aşamada değerlendirilecek bir yönetim kadrosu çoğu zaman yoktur; onun yerine bakılacak şey işe alma kaydı, karar verme biçimi ve ilk on kişiden kaçının hâlâ şirkette olduğudur.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Danışma kurulu: isim listesi mi, gerçek katkı mı
Sunumdaki danışman fotoğraflarının hangisinin işe yaradığını ayırt etmenin yolu — ölçülebilir taahhüt, pay karşılığı ve danışmanın taşıdığı bilgi riski.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Kültürü beyandan değil, süreçten okumak
Erken aşamada ekip içi işleyişi değerlendirmenin yolu — kod inceleme, karar kaydı, kurucular arası pay ve anlaşmazlığın nasıl çözüldüğüne dair somut izler.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Pazar büyüklüğünü aşağıdan yukarı saymak
Sunumdaki büyük pazar rakamının yerine kendi hesabınızı kurmanın yolu — sayılabilir birimden başlamak, eğilimi talepten ayırmak ve Türkiye pazarını kendi başına doğrulamak.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Hedef müşteri: kimin planladığı değil, kimin ödediği
Segment tanımını demografiyle değil davranışla kurmak, niyet ile ödeme arasındaki farkı ölçmek ve bir segmente ulaşmanın gerçek maliyetini durum tespiti sırasında görmek.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Rakip analizi: kim sizi bir yılda taklit edebilir
Rakip tablosunu bir liste olmaktan çıkarıp karar girdisine dönüştürmek — sermaye rekabeti, dağıtım üstünlüğü ve aynı fikri daha güçlü bir isim yaptığında ne olduğu.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Düzenleme riski: şirketin varlığı kimin kararına bağlı
Bir girişimin hangi izinlere, hangi kurumun hangi yorumuna bağlı olduğunu durum tespiti sırasında ayrı bir kalem olarak yazmak — ve sektör güçlerini kâr marjı üzerinden okumak.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Ürünü özellik listesiyle değil, değiştirdiği sayıyla değerlendirmek
Bir girişimin ürününü incelerken hangi davranışın ölçüldüğüne, hangi özelliğin hangi oranı hareket ettirdiğine ve fiyatlandırmanın modeli taşıyıp taşımadığına bakmanın yolu.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Teknoloji yığını: hangi dille yazıldığı değil, kim taşıyabildiği
Kod okumadan bir girişimin teknik kararlarını değerlendirmenin yolu — ölçek sorusunu bugünkü sayının on katıyla sormak, sistemin kaç kişinin kafasında durduğunu görmek ve yeniden yazmanın fiyatını bilmek.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yol haritasını geleceğe değil, geçmişe bakarak okumak
Bir girişimin ürün yol haritasını değerlendirmenin yolu — altı ay önceki listeyle bugün çıkanı karşılaştırmak, sürüm sıklığına bakmak ve her maddeye bir başarı ölçüsü sormak.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Çekiş ve pazar doğrulaması
Ulaşılan kişi sayısı çekiş değildir. Bir sunumdaki ilerleme rakamlarının hangisi kanıt, hangisi süs; pazar doğrulaması nerede biter, test edilmemiş varsayım nerede başlar.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Erken aşamada finansal tabloları okumak
Tohum aşamasındaki bir şirketin bilançosu, gelir tablosu ve nakit akışı ne söyler, ne söylemez. Nakitten başlayan bir okuma sırası ve tablolar arasındaki tutarsızlıkları bulmanın yolu.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Hangi metrik neyi ölçer
Erken aşamada anlamlı olan az sayıda metrik var: brüt marj, yakma oranı, edinme maliyeti, yaşam boyu değer ve kayıp oranı. Her birinin ne söylediği ve nerede yanılttığı.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Projeksiyonu değil, varsayımları inceleyin
Erken aşamada beş yıllık bir tablo tahmin değil, varsayımlar listesidir. Modeli sürükleyen az sayıda varsayımı ayırmanın, test etmenin ve pazar payından türetilmiş gelirleri elemenin yolu.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Erken aşamada değerleme yöntemleri
İskonto edilmiş nakit akışından skor kartına: tohum aşamasında hangi değerleme yöntemi ne işe yarar, Türkiye’de karşılaştırılabilir veri yokken ne yapılır ve giriş fiyatı getiriyi nasıl belirler.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Anlaşmanın yapısını kurmak
Hangi araçla girileceği, paranın tek seferde mi dilimlerle mi verileceği, doğrudan mı sendikayla mı yatırım yapılacağı: küçük bir çekin gerçekten pazarlık edebileceği maddeler.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Şirket yapısı ve okunması gereken belgeler
Anonim ve limited şirket arasındaki farkın yatırımcı için ne anlama geldiği, esas sözleşme ile pay sahipleri sözleşmesinin işbölümü ve incelemede istenecek belge listesi.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Mevzuata uyum ve düzenleyici risk
Paya dayalı kitle fonlamasında SPK rejiminin çerçevesi, nitelikli yatırımcı ayrımı ve bir düzenleyici kararının şirketi tek seferde kapatabildiği durumların incelemede nasıl aranacağı.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Fikri mülkiyet: tescilden önce mülkiyet
Patent, marka, telif ve ticari sır arasındaki farkın erken aşamada ne kadar önemli olduğu; asıl kritik sorunun kodun ve markanın gerçekten şirkete ait olup olmadığı olduğu.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Çalışan ve yüklenici sözleşmeleri
Bordrodaki kişi sayısıyla ekip olarak sayılan kişi sayısı tutuyor mu, üretilen iş kime ait, sözle verilmiş paylar nerede duruyor. Hukuki incelemenin ekip tarafında aranacaklar.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Çıkış yolları ve likidite anları
Melek yatırımında para giriş anında kilitlenir ve çıkışın şartları da o anda yazılır. Halka arz, satın alma, ikincil satış ve geri alımın erken aşamada ne kadar gerçekçi olduğu.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yatırımın riskleri nereden çıkar ve nasıl sınıflanır
Durum tespitinin çıktısı bir izlenim değil, yazılı bir risk listesidir. Riskin altı kaynağını, her birinin erken aşamada nasıl göründüğünü ve listenin nasıl sıralandığını anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Etki ile olasılık aynı şekilde ölçülmez
Bir riskin etkisini para ve ay cinsinden yazabilirsiniz; olasılığını tahmin ederken neredeyse her zaman yanılırsınız. Kendi kapattığım iki şirketten örnekle, bu asimetriye göre nasıl karar verileceğini anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Riski azaltmanın üç zamanı ve her birinde elinizdeki güç
Yatırımdan önce, anlaşma masasında ve yatırımdan sonra riski azaltmak için elinizdeki araçlar birbirinden çok farklı. Hangi aracın nerede işlediğini ve hangi riskin hiçbir araçla azaltılamadığını anlatıyorum.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Çeşitlendirme kaybı azaltmaz, kazananı bulma ihtimalini artırır
Melek yatırımda çeşitlendirme, hisse senedi portföyündekinden farklı bir iş görür. Hangi eksenlerde çeşitlendirileceğini, aynı riske farklı isimlerle maruz kalmanın nasıl anlaşılacağını ve çeşitlendirmenin sınırını anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Para gönderildikten sonra kurucuyla kurulan ilişki
Yatırım sonrası ilişkinin şekli ilk üç ayda belirleniyor. Beş şirket kurmuş biri olarak yatırımcının hangi müdahalesinin işe yaradığını, hangisinin kurucunun vaktini aldığını anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yatırımcı raporunda ne aranır, ne istenir
İyi bir yatırımcı raporu kurucunun şirketi anlatma biçimi değil, ikinizin aynı sayılara bakma biçimidir. Hangi metriklerin istenmesi gerektiğini, yanlış metriğin kaç ay kaybettirdiğini kendi şirketimden örnekle anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Bir yatırımcı kurucuya gerçekte neyi verebilir
Mentorluk kelimesi yatırımcının katkısını olduğundan geniş gösteriyor. Verebileceğiniz şeyler dört başlıkta toplanıyor; veremeyeceğiniz şey ise şirketi çalıştırmak. İkisinin sınırını kendi deneyimimden anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Takip turuna girmek ya da girmemek
Takip yatırımı kararı ilk yatırımdan zordur, çünkü elinizdeki bilgi taraflıdır. Kararı önceki paranızdan bağımsız verecek kuralı, sinyal baskısını ve sermayeniz yetmediğinde kalan seçenekleri anlatıyorum.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Melek yatırımcılık dünyası ve Türkiye’deki karşılığı
Parayı kimin verdiğini anlamadan yatırım aramaya çıkmak, Drawium’da yedi ayımıza mal oldu. Melek yatırımcının kim olduğu, fondan farkı ve Türkiye’de bu paranın hangi kanallardan aktığı.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yatırımcı tipleri ve hangisinin kapısı size açık
Melek, melek grubu, sendika, risk sermayesi fonu, kitle fonlaması ve kamu desteği. Her birinin karar hızı, tutarı ve karşılığında istediği şey farklı; yanlış kapıyı çalmak aylara mal oluyor.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yatırım süreci ve takvimi kurucu tarafından
İlk görüşmeden paranın hesaba geçmesine kadarki altı aşama, her aşamada karşı tarafın ne aradığı ve takvimi piyasa ortalamasına değil kendi nakit ömrünüze göre kurmanın nedeni.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yatırım terimleri: hangisi gerçekten paraya dokunuyor
Değerleme, pay sınıfı, seyrelme ve çıkış terimlerinin ne anlama geldiği ve bir kurucunun cebine hangi maddenin dokunduğu. Terimleri masada değil, masaya oturmadan önce öğrenin.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Değer önerisi: müşterinin kendi cümlesini bulmak
İyi bir değer önerisi sizin yazdığınız slogan değil, müşterinin problemi anlatırken kurduğu cümledir. Drawium, Toolio ve Kivi üzerinden nasıl bulunur ve doğru olduğu hâlde neden yetmeyebilir.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
İş modeli, slaytta değil ödeyen müşteride görünür
Gelir kalemleri, birim ekonomi, dağıtım kanalı ve maliyet yapısı. Udemy’de bir özelliğin e-posta başına 1 dolar getirmesinden Kivi’de tek bir aylık satışa kadar, modelin çalıştığını gösteren ve göstermeyen sayılar.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Pazar araştırmasını yatırımcıdan öğrenmek pahalıya mal olur
Rakip analizinin en pahalı hâli, rakibinizin adını yatırımcının ağzından duymaktır. Drawium ve Standout’ta iki kez yaşadığım bu hatanın anatomisi ve pazarı ölçmenin ucuz yolları.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Ekip slaytı, yatırımcının en uzun baktığı sayfadır
Erken aşamada değerlendirilen şey ürün değil ekiptir. Kurucu ortak seçimi, tek kişiye bağlılık riski, ilk işe alımlar ve danışmanlar kurulunun gerçekten ne işe yaradığı.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Asansör konuşması: 400 kişilik salonda 15 saniye
28 Ocak 2012’de E-tohum 15’e seçildiğimizi öğrendikten 15 saniye sonra hazırlıksız konuştum. Kısa anlatımın dört parçası, hazırlanma yöntemi ve “tutkulu olun” tavsiyesinin neden işe yaramadığı.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Sunum dosyası siz odada yokken okunur
Sunum dosyasının sırası, kapak cümlesi ve içine hangi sayının konduğu. Drawium’un kapak cümlesini bizim yerimize Wall Street Journal yazdı; “kullanmayı planlıyor” ile “ödüyor” arasındaki fark bir turu bitirir.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Projeksiyon bir tahmin değil, varsayım listesidir
Erken aşamada sorulan üç sayı, beş yıllık tablonun gerçekte neyi ölçtüğü ve savunulabilir tek rakamın neden ölçülmüş bir mekanizmadan geldiği. Toolio’daki talep tahmini işiyle karşılaştırmalı.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Riski siz yazmazsanız karşı taraf zaten buluyor
Risk sayfası bir itiraf değil, bir sıralamadır. Payko’yu bitiren düzenleme riski, Kivi’yi bitiren talep riski ve Standout’u bitiren rakip riski üzerinden her riskin üç satırda nasıl yazıldığı.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Hikâye bir süsleme değil, sıralama kararıdır
Yatırımcı toplantısındaki anlatının işi duygu üretmek değil, bilgiyi doğru sırayla vermek. Kivi Video’da iyi kurulmuş bir anlatının neden tek satışta bittiğini ve anlatının nasıl test edildiğini anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Sıfat, sayının olmadığını gösterir
İkna edici dil, olumlu kelimeler seçmek değil; kontrol edilebilir cümleler kurmaktır. Belirsizliği gizlemek yerine sınırlandırmayı, itirazı karşı taraftan önce söylemeyi ve provanın ölçülebilir tek değişken olduğunu anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Karar sunumda değil, soru-cevapta veriliyor
Yatırımcı toplantısının son on dakikasını yönetmenin yolu: soruların çoğunun önceden bilinmesi, bilmediğini söylemenin doğru biçimi ve bilgi almak için sorulan sorular. Drawium’da bunu pahalıya öğrendim.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Doğrulanamayan bir cümle, doğrulananları da götürür
Güvenilirlik erken aşamada sicilden değil, her cümlenin kontrol edilebilir olmasından gelir. Kendi özgeçmişimden çıkardığım bir cümleyi, kapanan üç şirketi ve “kullanmayı planlıyordu” ile “sözleşme imzaladı” arasındaki farkı anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yatırımcı listesi bir arama değil, bir eleme işidir
Doğru yatırımcıyı bulmak uzun bir isim listesi çıkarmak değil, turun tarifini yazıp listeyi ona göre kısaltmaktır. Dar bir havuzda yanlış kapı çalmanın bedelini ve bir sunumu neden açtığımı anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Erişim bir ilişki değildir
Kivi Video’da LinkedIn otomasyonuyla yaklaşık 3.000 kişiye ulaştık ve tek bir satış yaptık. Sosyal medyanın, etkinliklerin ve konferansların yatırımcı tarafında neyi çözdüğünü, neyi çözmediğini anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yatırımcı sizi toplantıdan önce aratır
Çevrimiçi görünürlüğün işi kitle toplamak değil, aratıldığınızda tutarlı bir kayıt bırakmaktır. Drawium’un basın kayıtlarını, bugün açılmayan bir bağlantıyı ve 425 aboneli bir YouTube kanalının ne işe yaradığını anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Hayır cevabı dosyayı kapatmaz
Yatırım yapmamış bir yatırımcıyla ilişki, yatırım yapmış olanla kurulan ilişkiden daha zor ve daha çok işe yarar. Hayrın içindeki bilgiyi almanın ve aylık güncellemeyi bir listeye çevirmenin yolunu anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yatırımcı güvenliği değil, büyüklüğü satın alır
Melek yatırımcının portföy aritmetiği, “riskimiz düşük” cümlesini neden işe yaramaz hâle getiriyor. Bin dolarlık bir Udemy pozisyonundan yola çıkarak masanın diğer tarafındaki hesabı ve gerçek endişeleri anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Erken aşamada değerleme bir ölçüm değil, bir pazarlık sonucudur
Klasik değerleme yöntemleri gelir üretmeyen bir şirkette çalışmaz. Sayının gerçekte nasıl kurulduğunu, pay karşılığı turla dönüştürülebilir araçlar arasındaki farkı ve yüksek değerlemenin bir sonraki turdaki maliyetini anlatıyorum.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Anlaşma özetinde pazarlık edilmesi gereken dört madde
Anlaşma özetinin bağlayıcı olmayan bir belge olması, belirleyici olmadığı anlamına gelmiyor. Değerlemeden daha çok maliyet üretebilen maddeleri ve müzakereyi yönetmenin pratik kurallarını anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Ürün vizyonumuzu not alan yatırımcı
Müzakerede en pahalı hata değerlemeden çıkmıyor. Drawium’da bilgiyi yanlış sırayla verdiğimiz toplantıyı, tek taraflı pazarlığı ve süreyi yönetmemenin bedelini anlatıyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Para geldikten sonra iletişimin kuralları değişir
Yatırım kapandıktan sonra yatırımcı şirketinizi yalnızca sizin yazdıklarınızdan görür. Güncelleme planının nasıl kurulduğu, kötü haberin ne zaman verildiği ve yatırımcıdan somut bir şey istemenin yöntemi.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Aylık rapor: tek sayfa, her ay aynı satırlar
Yatırımcı güncellemesinin işlevi bilgi vermek değil, karşılaştırılabilir bir seri kurmaktır. Hangi satırlar sabit kalır, nakit nereye yazılır, kötü ay nasıl raporlanır.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Anlaşmazlık çıktığında konu genellikle para değildir
Kurucu ile yatırımcı arasındaki çatışmaların çoğu konuşulmamış bir varsayımdan, dışarıdan gelen bir rakipten ya da bir düzenlemeden çıkar. Dördünü de kapanıştan önce masaya koymanın yolu.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Takip turu, bir önceki turun raporlarında kazanılır
Yeni tur açmadan önce mevcut yatırımcıların ne yapacağı bellidir. Orantılı hakların işleyişi, mevcut yatırımcının katılmamasının anlamı ve çıkışın yıllar önce başlayan hazırlığı.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Para toplanan ve toplanamayan dört şirket
E-tohum 15’e seçilip yatırım alamayan Drawium, tohum yatırımı alıp dokuz ay yaşayan Semantica, 3.000 kişiye ulaşıp tek satış yapan Kivi ve ilk müşterisiyle açılan Procurable AI.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Çekin öbür tarafından kurucuya notlar
Yüzden fazla yatırım yapmış biri olarak, bir kurucunun toplantıya gelmeden önce halletmesi gereken beş şey: tez, kötü haber, sayı provası, belge düzeni ve geri bildirimin sınırı.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Para toplarken tekrarlanan altı hata
Tavandan değerleme istemek, tek bir gerçek sayısı olmayan projeksiyon, rakibi yok saymak, pay defterini erken bozmak, turu sırayla yürütmek ve yatırımdan sonra susmak.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Destek ağı, ihtiyaç duyulmadan önce kurulur
Danışman ile mentor arasındaki fark, aynı anda kuran insanların değeri, avukatın ve mali müşavirin ağın parçası olması, melek gruplarına ulaşmak ve soğuk erişimin sınırı.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Melek yatırımcılık nasıl bugünkü hâline geldi
Tek kişilik çeklerden melek gruplarına, hızlandırıcılardan izinli kitle fonlaması platformlarına: erken aşama yatırımın mekaniği neden değişti ve Türkiye bu çizginin neresinde duruyor.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Melek, risk sermayesi, hızlandırıcı, kuluçka: parayı kimin verdiği neyi değiştirir
Dört yatırımcı türünün parası nereden geliyor, kararı kim veriyor, hangi aşamada devreye giriyor ve bu farklar masaya oturduğunuzda hangi şartlara dönüşüyor.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Melek yatırımcı bir girişime ne katar, neyi katmaz
Paranın satın aldığı şey zaman. Sinyal, tavsiye ve ağ bunun üzerine gelir; talep ise gelmez. Yatırımcının etkisinin gerçekten nerede başlayıp nerede bittiği.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Melek yatırımcıyı ne motive eder ve bunu bilmek neye yarar
Getiri, ekosisteme geri verme, sektörel bilgi, sosyal çevre ve can sıkıntısı. Beş motivasyonun her biri farklı bir yatırımcı davranışı üretir; kendi motivasyonunuzu yazmak da bir karar aracıdır.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yatırım tezi: neye evet diyeceğinizi önceden yazmak
Bir sayfalık yatırım tezi hangi soruları cevaplar, nasıl yazılır, ne zaman güncellenir. Tezin asıl işi fırsat bulmak değil, sunum masasında hayır demeyi kolaylaştırmaktır.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Risk ve getiri: tek tek kaybı önlemek değil, dağılımı yönetmek
Erken aşamada risk azaltmanın işleyen ve işlemeyen yolları: pozisyon sayısı, bilet büyüklüğü, yıllara yayma, aracın sağladığı koruma ve kontrol edemediğiniz riskler.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Örüntü tanıma: deneyimden çıkan sezgi ve tam olarak nerede yanıltır
Çok sayıda girişim görmek karar hızını artırır, ama aynı alışkanlık yüzeysel benzerliklere de tepki verir. Örüntüyü nasıl kurarsınız, nasıl kayda geçirirsiniz ve nasıl test edersiniz.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Üç araç: pay, dönüştürülebilir senet ve SAFE
Erken aşamada karşınıza çıkan üç belgenin nasıl çalıştığı, hangisinin ne zaman kullanıldığı, değerleme üst sınırı ile iskontonun aritmetiği ve her birinin melek yatırımcıya bıraktığı risk.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Sermaye tablosu ve anlaşma özeti birlikte okunur
Anlaşma özeti şartları, sermaye tablosu ise o şartların kime ne bıraktığını gösterir. Tablonun satırları, opsiyon havuzunun nereye konduğu ve tam seyreltilmiş hesabın ne gizlediği.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Hangi yapıyı seçmeli: üç aracın melek yatırımcıya maliyeti
Fiyatlı tur, dönüştürülebilir senet ve SAFE arasındaki tercihi neyin belirlediği; her yapının kurucu ve yatırımcı tarafında ne kazandırıp ne kaybettirdiği ve pazarlık gücünüzün gerçekte nerede olduğu.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Pazar fırsatını analiz etmek: talep var mı, ne kadar var
Bir girişimi elemeye pazardan başlıyorum. Pazar büyüklüğünün nasıl hesaplandığını, ilgiyle ödemenin nerede ayrıldığını ve kendi kapattığım şirketlerde talebi nasıl yanlış okuduğumu yazdım.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
İş modeli ve rekabet avantajı: kim ödüyor, kopyalanınca ne oluyor
Bir iş modelini dört kalemde okuyorum: kim ödüyor, ne kadar sıklıkta, büyüdükçe maliyet ne oluyor, kopyalandığında geriye ne kalıyor. Dördüncü soruyu geç sorduğum iki şirketi kapattım.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Kurucu ekibi ve kültürü değerlendirmek: kim neyi bitirmiş
Ekip değerlendirmesinde özgeçmişe değil, kimin daha önce hangi işi sonuna kadar götürdüğüne bakıyorum. Kültürü de değerler listesinden değil, şirketin bir kararı nasıl aldığından okuyorum.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Ürün-pazar uyumu ve çekiş: hangi sayı gerçekten bir şey söyler
Çekiş rakamlarının çoğu hacim ölçer, davranış değil. Udemy’de kurduğum ürünlerin sayılarını ve Kivi Video’da 3.000 kişiye ulaşıp tek satış yapmamı örnek alarak hangi sayıya baktığımı yazdım.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Finansal ve hukuki durum tespiti: küçük bir çekte neye bakılır
Erken aşama bir şirkette finansal ve hukuki incelemenin tamamı birkaç güne sığar. Hangi belgeleri istediğimi, hangi kalemlerin gerçekten karar değiştirdiğini ve düzenleme riskini neden ayrı yazdığımı anlattım.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Geçmiş kontrolü ve iddiaların doğrulanması
Erken aşamada karşınıza çıkan iddiaların çoğu yalan değil, cilalıdır. Drawium’da kendi yazdığımız müşteri listesini ve masanın karşısındaki yatırımcıyı örnek alarak neyin nasıl doğrulandığını anlattım.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Fikri mülkiyet ve teknolojiyi değerlendirmek
Yazılım şirketlerinde patent sorusu çoğu zaman yanlış sorudur. Kodun kime ait olduğuna, kimin yazdığına ve yeniden yazılmasının kaç haftaya mal olduğuna bakıyorum; LeanScale’de bunu ölçme fırsatım oldu.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Kendi durum tespiti kontrol listenizi kurmak
Hazır bir kontrol listesi indirmek yerine kendi listenizi kurun. Beş başlıkta neyi sorduğumu, hangi kalemi neden eklediğimi ve listeyi her yatırımdan sonra nasıl güncellediğimi yazdım.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Çeşitlendirme neden zorunlu: getiri ortalamadan gelmiyor
Melek yatırımda kazanç portföyün ortalamasından değil, bir iki şirketten geliyor. Udemy hisselerinden ne çıktığını ve 100’den fazla yatırımın bana ne öğrettiğini sayılarla yazdım.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Riskin beş ayrı adı var
Melek yatırımda risk tek bir şey değil. Pazar, rekabet, finansman, düzenleme ve uygulama risklerini ayırdıktan sonra hangisinin azaltılabildiğini, hangisinin yalnızca dağıtılabildiğini yazdım.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Portföyün üç ekseni: sektör, aşama ve coğrafya
Çeşitlendirme yalnızca çek sayısı değildir. Aynı sayıda çekle tek bir riske bağlı kalmamak için portföyü sektör, aşama ve coğrafya eksenlerinde ayrı ayrı düşünmek gerekir.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Çek yazıldıktan sonra yatırımcının işi
Yatırım sonrası dönemde melek yatırımcının elinde dört araç kalır: erişim, düzenli bilgi, yönetim kurulu masası ve kendi zamanı. Hangisinin ne zaman işe yaradığı üzerine.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Kurucuya faydası olan tavsiye nasıl bir şeydir
Melek yatırımcının mentorluğu genel akıl vermek değildir. Sınırını bilmek, aykırı bir kararın arkasında durmak ve kendi hatalarını anlatmak — üçü de kurucunun tek başına elde edemeyeceği şeyler.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Beklentiyi çek yazılmadan önce konuşmak
Yatırımcı ile kurucu arasındaki anlaşmazlıkların çoğu hiç konuşulmamış bir varsayımdan çıkar. Bilgi sıklığı, dahil olma düzeyi ve takip turu tavrı yatırımdan önce netleşmelidir.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
İlerlemeyi ölçmek, pivotu görmek, çıkışı beklemek
Erken aşamada ölçülecek gösterge her aşamada değişir; değişmeyen tek sayı kalan ay sayısıdır. Pivotun ne olduğu, çıkış kararının kimin elinde olduğu ve zombi şirketin maliyeti üzerine.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Kazanan ve kaybeden yatırımı doğru incelemek
Bir yatırımın sonucu ile o yatırımı yaparken verdiğiniz kararın kalitesi ayrı şeylerdir. İkisini karıştırmadan portföy incelemesi yapmanın yöntemi.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Melek yatırımcının tekrar tekrar yaptığı yedi hata
İncelemeyi aceleye getirmek, kendi uzmanlığına fazla güvenmek, değerlemeye bakıp şartları okumamak ve sermayenin tamamını ilk çeklere harcamak — nerede ve neden pahalıya mal olduğu.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yedi yıllık geri bildirim döngüsünü nasıl kısaltırsınız
Melek yatırımcılığın öğrenmeyi zorlaştıran yanı, kararın sonucunun yıllar sonra belli olması. Ara sinyalleri izlemek, kararı yazmak ve tezi yılda bir gözden geçirmek üzerine.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Dayanıklılık bir karakter özelliği değil, bir portföy tasarımıdır
Melek yatırımcının kaybı taşıyabilmesi motivasyonla değil, baştan yazılmış bir kayıp bütçesi ve gerçekçi bir zaman ufkuyla mümkün olur. Uyum sağlamak ile savrulmak arasındaki fark üzerine.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Kitle fonlaması nereden çıktı, paya dayalı sürümü neyi değiştirdi
Kalabalıktan para toplamak eski bir yöntem; yeni olan, karşılığında şirketin payının verilmesi. Bu eşiğin neden ayrı bir düzenleme gerektirdiği ve yatırımcı için neyi değiştirdiği.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Kitle fonlamasının dört türü ve aralarındaki tek gerçek fark
Ödül, bağış, borç ve pay. Dördü de aynı kelimeyle anılıyor ama karşılığında elinize geçen şey — ve en kötü ihtimalde kaybettiğiniz şey — tamamen farklı.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Platform bir aracıdır, onay makamı değil
Paya dayalı kitle fonlaması platformunun ne yaptığı, ne yapmadığı, gelirini nereden kazandığı ve bir platformu seçerken bakılacak dört somut madde.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Kitle fonlaması parayı kalabalıklaştırdı, melek yatırımcının işini değil
Bir melek yatırımcının şirkete kattığı şeyin ne kadarı sermaye, ne kadarı deneyim ve ağ. Kitle fonlaması turunda bu katkının hangi kısmı taşınabiliyor, hangisi taşınamıyor.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Kampanya bulmak kolay, elemek zor
Paya dayalı kitle fonlamasında sorun yatırılacak şirket bulmak değil, bakılacakları hızlı ayırmak. Yatırım tezi kurmak, beş dakikalık ilk eleme ve gerçek çekişin nasıl görüldüğü.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Ekip, ürün, pazar: üçünden hangisi yanılırsa şirket biter
Bir kampanya sayfasında ekibin, ürünün ve pazarın nasıl değerlendirileceği. Ürünün çalışması yetmiyor; kapanan şirketlerin çoğunda yanlış olan üçüncü başlıktı.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Beş yıllık projeksiyon bir tahmin değil, varsayım listesidir
Kampanya sayfasındaki finansal tabloların nasıl sökülüp okunacağı, hangi üç varsayımın her şeyi belirlediği ve erken aşamada değerlemenin neden bir hesap değil pazarlık sonucu olduğu.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
İncelemenin tamamı size ait: kitle fonlamasında ne doğrulanabilir
Küçük bir bilet için ne kadar inceleme yapılır, dışarıdan gerçekten doğrulanabilecek şeyler nelerdir ve dört risk başlığının her birinin gerçekleştiğinde neye benzediği.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Düzenleme turun usulünü belirler, sonucunu değil
Paya dayalı bir tur neden menkul kıymet satışı sayılır, düzenleme kampanyanın hangi dört noktasına dokunur ve kuralların yatırımcıya vermediği şey nedir.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Kalabalığa pay satmanın önü açılınca ne değişti
Erken aşama turları uzun süre kapalı bir çevrenin işiydi. Muafiyet rejiminin bunu neden ve nasıl değiştirdiği, karşılığında yatırımcının neyi kaybettiği.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yatırımcı tarafındaki şartlar ve turdan sonra kalan dört kısıt
Nitelikli yatırımcı ayrımı, yıllık limitin ne işe yaradığı ve para gönderildikten sonra sizinle kalan dört kısıt: likidite, seyreltme, kontrol ve bilgi.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Kampanya sunumu: anlatı değil, kanıt dizisi
Paya dayalı bir kitle fonlaması sayfasının ilk cümlesi, problem tarifi, ekip bölümü ve risk başlığı ne yapmak zorunda; yatırımcı bu bölümleri hangi sırayla okuyor.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Erişim ile dönüşüm arasındaki uçurum
Kitle fonlaması kampanyasında sosyal medya, e-posta listesi, basın ve reklamın gerçekte ne getirdiği; 3.000 kişiye ulaşıp tek satış yapmış birinin kanal değerlendirmesi.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yatırımcı ağı kampanya sırasında kurulmaz
Kitle fonlaması turundan önce yatırımcı ağı nasıl kurulur, sahnede ve etkinlikte ne olur, ilgileniyormuş gibi davranan yatırımcı nasıl anlaşılır ve mevcut yatırımcılar neden en büyük çarpandır.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Kilometre taşı bir vaat değil, bir ölçüdür
Kitle fonlaması kampanyasında kilometre taşları nasıl yazılır, yatırımcı güncellemesi neyi içerir, kötü haber ne zaman söylenir ve güncelleme göndermeyen şirket yatırımcıya ne anlatır.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Melek yatırımcı hangi boşluğu dolduruyor
Kurucunun kendi parası ile kurumsal turlar arasındaki boşluk, meleğin paradan başka gerçekte ne verdiği, itibarın etkisi ve sabırlı sermayenin ne demek olduğu — Türkiye bağlamıyla.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Bireysel melek, melek grubu, süper melek: farkı ne yapar
Melek yatırımcı tiplerini ayıran şey çek büyüklüğü değil; kararın kim tarafından, ne kadar sürede verildiği ve yatırımdan sonra kimin çalıştığı. Kurucu ve yatırımcı için pratik ayrımlar.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Sendikaya girerken incelediğiniz şey şirket değil, liderdir
Melek sendikasyonuna katılmadan önce liderin geçmişi, ücret yapısı, aracın hukuki kurgusu ve tur başına karar hakkı nasıl kontrol edilir; sendikada aktif katılım ne demek.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Sendika yatırımının iki yüzü
Sendikasyon akış, inceleme ve pazarlık gücü verir; karşılığında karar hakkını ve getirinin bir bölümünü alır. Ücretlerin getiri dağılımını nasıl bozduğu ve hangi durumda doğrudan yatırım daha doğru.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Dönüştürülebilir senet, SAFE ve doğrudan pay: hangisi neyi erteliyor
Üç yatırım yapısının farkı tek soruda toplanıyor: değerleme bugün mü konuşulacak, sonraki tura mı bırakılacak. Yatırımcının bakması gereken parametreler ve Türkiye'deki karşılıkları.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Anlaşma özeti pazarlığa değil, okumaya gelir
Kitle fonlaması turunda şartlar kampanya sayfasında kapanmış hâlde önünüze gelir. Değerleme, pay sınıfı, tasfiye önceliği, yönetim ve çıkış maddelerinin her birinde tam olarak neye bakılır.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Pazarlık gücü, elinizdeki alternatif sayısı kadardır
Değerleme tartışması masada değil, masaya oturmadan önce kazanılır. Fiyatı savunan kanıt, yatırımcı tarafında fiyatı sınamanın yolu ve kitle fonlaması turunda pazarlığın neden bulunmadığı.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Çıkış, sizin verdiğiniz bir karar değildir
Satın alma, halka arz, birleşme, ikincil satış ve pay geri alımı: paranın gerçekten geri döndüğü beş yol, bekleme süresinin gerçek uzunluğu ve yatırımdan önce çıkışa dair okunacak maddeler.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Otuz yatırım, tek kaynak: kitle fonlamasında çeşitlendirme
Kitle fonlaması platformlarında çek sayısını artırmak kolay, riski dağıtmak zordur. Çeşitlendirmenin hangi eksenlerde yapıldığı ve aynı platformdan yapılan otuz yatırımın neden tek yatırım gibi davrandığı.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Payınız yüzde birin altındayken portföy şirketini takip etmek
Kitle fonlaması turunda alınan pay küçüktür, yönetim kurulunda yeriniz yoktur ve kurucunun yüzlerce yatırımcısı vardır. Bu koşullarda gerçekten neyi izleyebilirsiniz ve ne zaman yardımınız işe yarar.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Takip turu geldiğinde: orantılı hak, nakit ve süre
Kitle fonlaması turunda alınan pay çoğu zaman orantılı hak taşımaz. Hakkın gerçekten var olup olmadığı nereden anlaşılır, kullanmak için ne gerekir ve takip parası hangi habere gider.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yatırımcı güncellemesi: ne yazılır, nasıl okunur
Kitle fonlaması yatırımcısıyla şirket arasındaki tek düzenli kanal güncellemedir. İşe yarayan bir güncellemenin iskeleti, okurken bakılacak yerler ve eksik satırların ne anlama geldiği.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Kitle fonlamasında yeni eğilimler ve hangisi işinizi değiştirir
Erişimin genişlemesi, yapay zekayla eleme, tokenleştirme, niş platformlar ve sınır ötesi büyüme. Bu eğilimlerden hangisi yatırımcının eline geçen şeyi değiştiriyor, hangisi yalnızca gördüğü şeyi.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Teknoloji yatırımcının işini nerede değiştirdi, nerede değiştirmedi
Şirket kurmanın maliyeti düştükçe yatırımcının önüne gelen şirket sayısı arttı ve ayırt etme işi zorlaştı. Yapay zekanın elemede, izlemede ve sınır ötesi transferde gerçekten yaptığı iş.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yurt dışındaki bir platformdan yatırım yapmadan önce
Sınır ötesi kitle fonlamasında kurallar ülkeye göre değişir. Uygunluk, para birimi, uyuşmazlığın hangi ülkede çözüleceği ve mesafeyle birlikte büyüyen bilgi açığı üzerine pratik bir çerçeve.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Buradan sonrası: ilk portföyünüz için bir plan
Kursun son dersi. Üç sayıyla bir portföy planı, her yatırımda yazılacak tek sayfalık tez, anlaşma akışının nereden geldiği ve on yılın sonunda geriye ne kaldığı.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Melek yatırımcı ekosistemde tam olarak ne yapar
Melek yatırımcılığın tanımı, paranın hangi aşamada girdiği, risk sermayesinden farkı ve Türkiye'de bu işi yapmanın hukuki çerçevesine nereden bakılacağı.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Getirinin ve riskin gerçek dağılımı
Melek yatırımcılığın getirisi ortalamada değil, uçta oluşur. Tek pozisyonun ne yapabileceği, likidite yokluğu, seyrelme ve kontrolsüzlük üzerine somut bir hesap.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yatırımcının zihinsel alışkanlıkları
İyimserlik-gerçekçilik dengesi gibi klişeler yerine, bir yatırım kararının kalitesini gerçekten değiştiren alışkanlıklar: tezi önceden yazmak, yanılmayı ucuza almak, süreyi kabul etmek, elediklerinizi kaydetmek.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Bir trendi yatırım tezine çevirmek
Trend listeleri yatırım kararı vermez. Bir eğilimin gerçek olup olmadığını, Türkiye'de karşılığı bulunup bulunmadığını ve fiyata çoktan girip girmediğini nasıl ayırt edeceğiniz.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Anlaşma akışı nasıl kurulur
İyi fırsatlar rastgele gelmez. Elenmiş akış ile ham akış farkı, kitle fonlaması platformlarının yeri, ağ kurmanın somut karşılığı ve akışın kalitesini ölçmenin yolu.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Sunumu değerlendirmek, sunucuyu değil
Bir yatırımcı sunumunda neye bakılır: tek cümle testi, rakamın altındaki taban, varsayımların görünürlüğü ve iyi konuşan kurucuyla iyi şirketin neden karıştırıldığı.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Pazarı ve rekabeti okumak
Pazar büyüklüğü hesabının gizlediği varsayım, rakibin genelde nereden geldiği ve giriş engelinin gerçekten var olup olmadığını anlamanın yolları — iki kapanmış şirket üzerinden.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Kurucu ekibi değerlendirmek
Özgeçmiş neden zayıf bir gösterge, hangi soru güçlü bir gösterge, referans alırken ne sorulur ve iyi bir ekibin kurtaramayacağı şeyler nelerdir.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Nitelikli inceleme neye yarar
İncelemenin amacı fikir değiştirmek değil, hangi riski satın aldığınızı bilmektir. Kapsamı çekin büyüklüğüne göre ayarlamak, kırmızı bayraklar ve incelemenin çift yönlü olduğu gerçeği.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Finansal inceleme ve yakma oranı
Erken aşamada tablolardan ne okunur, projeksiyonun hangi kısmı bilgi taşır, yakma oranı ve pist nasıl hesaplanır, ve yıllıklandırılmış gelir neden dikkatle okunmalıdır.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Hukuki inceleme: ürünün sahibi, sözleşmeler ve pay defteri
Melek çekinde hukuki incelemenin tamamı yapılmaz. Buna karşılık üç soru cevaplanmadan para gönderilmez: ürünün sahibi kim, gelir hangi sözleşmeye dayanıyor, pay defteri ne diyor.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Teknik inceleme: ürün, teknoloji ve hangi büyüklükte kırılacağı
Yatırımcının işi kodu denetlemek değil. Teknik incelemede cevabı aranan üç şey var: ürün gerçekten çalışıyor mu, bugünkü tasarım hangi sayıda kırılır, bilgi kaç kişinin elinde duruyor.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Müşteri tarafında inceleme: erişim çekiş değildir
Kurucu size erişilen kişi sayısını anlatır. İncelemede aranan şey başkadır: kim ödedi, kaç kez geri geldi ve ürün kapansa ne olurdu. İkisini karıştırmanın bana maliyeti bir şirket oldu.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Değerleme yöntemleri: gelir öncesi ve gelir üzerinden
Risk sermayesi yöntemi, skor kartı, risk faktörü toplama, indirgenmiş nakit akışı ve çarpanlar. Hangisinin ne zaman işe yaradığı ve hepsinin sınandığı tek yer: giriş fiyatının çıkışta ne gerektirdiği.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Anlaşma özetini hangi sırayla okurum
Küçük bir çekle giren melek, anlaşma özetinin çoğu maddesini yazmaz; katılır. O yüzden asıl iş sekiz satırı doğru sırayla okuyup standarttan sapanı görmektir.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Anlaşmayı müzakere etmek: pazarlık gücü nereden gelir
Müzakerede sonucu belirleyen şey ikna kabiliyeti değil, tarafların elindeki alternatifler. Drawium'da alternatifimiz yoktu ve bunun ne demek olduğunu masada öğrendim.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yatırımın yapısı: dönüştürülebilir senet, SAFE ve doğrudan pay
Üç yapının ne yaptığı, hangisinin ne zaman işe yaradığı ve Türkiye'de kurulmuş bir şirkette bunların pratikte nasıl karşılık bulduğu. Asıl soru ne ödediğiniz değil, ne zaman hissedar olduğunuz.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Portföyü zamana yaymak: en çok atlanan eksen
Sektör, aşama ve coğrafya konuşulur; takvim konuşulmaz. Aynı on iki ayda yazılan on çek tek bir yatırım gibi davranır, çünkü hepsi aynı fiyat ortamında yazılmıştır.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yatırımdan sonra: neyi takip ederim, neye karışmam
Para gönderildikten sonra meleğin elinde üç karar kalır: takip turuna girmek, tanıştırma yapmak, devam edip etmemek. Takip düzeni de bu üç kararı besleyecek kadar olmalı.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Çıkış yolları: satın alınma, halka arz ve ikincil satış
Meleğin payı çıkışa karar verecek büyüklükte değildir. Üç kapının nasıl çalıştığını, paranın hangi sırayla dağıldığını ve yedi yıllık bir tutma süresinin ne demek olduğunu yazdım.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Orantılı hak, takip yatırımı ve seyreltme koruması
İlk çeki yazdıktan sonra pozisyonunuzu ayakta tutan üç araç: orantılı hak, takip yatırımı ve seyreltme koruması. Hangisi neyi çözer, hangisi kurucuyla aranızı bozar.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
İşe yarayan yatırımların ortak noktaları
Bir yatırımın neden kazandırdığını sonradan anlatmak kolaydır. Bu rehber, Udemy pozisyonunu örnek alarak sonucu gerçekten belirleyen unsurları ve geriye dönük anlatının tuzağını ele alıyor.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Batan şirketlerden çıkan dersler: dört kapanış, dört ayrı sebep
Kurucusu olduğum dört şirketin kapanma sebepleri birbirinden farklıydı: sermaye, rakip, talep ve düzenleme. Bir yatırımcı bu dört sebebi karar anında nasıl arar.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Deneyimli yatırımcıdan ne sorulur, ne öğrenilir
Deneyimli bir melek yatırımcıyla oturduğunuzda hangi soruların işe yaradığı, hangi tavsiyenin taşınmadığı ve ortak yatırımın öğretici tarafıyla tehlikeli tarafı.
- Rehber· 4 dakikalık okumayapay zeka destekli
Kendi yatırım stratejinizi yazıya dökmek
Yazılı olmayan strateji ruh hâlidir. Tezinizi, bütçenizi, eleme hunizini ve gözden geçirme takviminizi tek sayfada tanımlamak için kullanabileceğiniz bir çerçeve.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Değerlendirmenin omurgası: çeki yazmadan önce
Anlaşma akışından çıkışa kadar bir yatırım kararının geçtiği adımların özeti ve her adımda cevabı elinizde olması gereken soru.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Melek yatırımcı ağlarına ve sendikalara katılmak
Tek başına yatırım yapmakla bir gruba katılmak arasındaki fark: anlaşma akışı, ortak inceleme, ücret yapısı ve grup içinde kararın kime devredildiği.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Sektörü takip etmek: hangi bilgi kararınızı değiştirir
Haber tüketmekle karar değiştirebilecek bilgiyi izlemek aynı şey değil. Bir melek yatırımcının gerçekten takip etmesi gereken üç kaynak ve gürültüyü ayıklamanın yolu.
- Rehber· 3 dakikalık okumayapay zeka destekli
Yavaş geri bildirimli bir işte nasıl iyileşilir
Melek yatırımda bir kararın sonucu yıllar sonra geliyor. Öğrenmeyi bu döngüye bırakmadan hızlandırmanın yolları: kayıt tutmak, kurucu tarafında durmak, anlatmak ve teknik derinlik.
- Rehber· 9 dakikalık okuma
Anlaşma özetini okumak
Değerleme, likidasyon önceliği, anti-seyreltme, orantılı hak, yönetim kurulu ve hakediş: bir anlaşma özetindeki maddelerin her birinin ne yaptığı ve standarttan saptığında ne anlama geldiği.
- Rehber· 8 dakikalık okuma
Bir girişimi nasıl değerlendiririm — pazar, ekip, çekiş, ürün
Mart 2014’ten bu yana 100’den fazla girişime yatırım yaptım. Bir girişime hangi sırayla baktığımı, ilk görüşmede sorduğum sekiz soruyu ve kendi kapattığım şirketlerde beni yanıltan sinyalleri yazdım.
- Rehber· 9 dakikalık okuma
Kurucu tarafından yatırım toplamak
Yatırımcıya nasıl ulaşılır, ilk mesajda ne yazar, sunum neyi kanıtlar ve bir konuşmayı hangi hatalar bitirir. Drawium’da toplayamayan, Semantica’da toplayan ve bugün sunum okuyan biri olarak yazdım.
- Rehber· 9 dakikalık okuma
Paya dayalı kitle fonlaması: turun mekaniği ve yatırımcının eline geçen şey
Kitle fonlaması turu nasıl kurulur, klasik melek turundan nerede ayrılır, satın alınan pay hangi hakları taşır ve para göndermeden önce hangi maddeler doğrulanır.
- Rehber· 9 dakikalık okuma
Portföy kurmak: kaç yatırım, ne büyüklükte çek, ne kadar yedek
Melek yatırımda getiri portföyün ortalamasından değil bir iki şirketten gelir. Bu rehber portföyü buna göre kurmanın aritmetiğini anlatıyor: yatırım sayısı, çek büyüklüğü ve takip turları için ayrılan sermaye.
- Rehber· 9 dakikalık okuma
Türkiye’de melek yatırımcılığa başlamak
Sıfırdan başlayacak birinin sırayla halledeceği dört iş: hangi hukuki kategoride durduğunuz, anlaşmaların nereden geldiği, ne kadarla başlanacağı ve portföyün kaç pozisyona ihtiyacı olduğu.
Udemy’den nasıl çıktım
1.000 dolarla başlayan yedi yıllık hikâyenin tamamını yazdım. Bültene katılın, ilk e-postada gönderiyorum.