Melek Yatırımcılık Terimler Sözlüğü

Portföydeki getirinin büyük kısmının az sayıda yatırımdan gelmesi. Melek yatırımda dağılım bu orandan da uçtur.

Kurucuların ve çalışanların elindeki standart hisse sınıfı. Oy hakkı verir, ama tasfiyede imtiyazlı hisselerden sonra sıraya girer.

Şirket daha düşük değerlemeyle yeni tur yaparsa, önceki yatırımcının dönüşüm fiyatını turun büyüklüğüne göre kısmen düzelten koruma.

Belirli gelir veya varlık eşiklerini aşan, bu nedenle halka arz edilmemiş yatırımlara katılmasına izin verilen yatırımcı.

Bir şirketin hedefe ne kadar yaklaştığını gösteren, sayısı az ve tanımı sabit metrikler.

Yatırım kötü gittiğinde yatırımcının kaybını sınırlamak için sözleşmeye konan hükümlerin ortak adı.

Yatırımın tamamının bir kerede değil, önceden yazılmış hedeflere ulaşıldıkça dilimler hâlinde ödenmesi.

Şirketle, kurucularla ya da yatırımcılarla maddi bağı olmayan, kurulda taraf tutmadan oy kullanan yönetim kurulu üyesi.

Fon yöneticisinin ya da sendikasyon liderinin dağıtılan kârdan aldığı pay; yaygın aralık %20–25’tir.

Yatırımcının şirketten düzenli mali tablo ve güncelleme alma hakkı; kapsamı ve sıklığı yatırım sözleşmesinde tanımlanır.

Büyümeyi reklam bütçesiyle değil, ürünün içine yerleştirilen ölçülebilir mekanizmalarla arama yaklaşımı.

Ürünü tutmuş ve düzenli geliri olan bir şirkete, bilinen bir modeli hızlandırmak için yapılan görece büyük yatırım.

Mevcut ortakların payını çok düşük bir değerleme ve ağır şartlarla eriten, katılmayanı fiilen cezalandıran finansman turu.

Bir girişimin gerçekte ne kadar ilerlediğini gösteren ölçülebilir kanıt: ödeme yapan müşteri, tekrar eden kullanım, büyüyen gelir.

Çıkışta yatırımcıya dönen tutarın yatırdığı tutara oranı; getiriyi süreden bağımsız olarak ifade eden en yalın ölçü.

Bir yatırımın nakde dönme yolu: şirketin satın alınması, halka arz ya da ikincil piyasada pay satışı.

İlk yatırım ile çıkış arasında geçen süre; getirinin yıllık karşılığını belirleyen ve genellikle olduğundan kısa tahmin edilen değişken.

Şirkete yönetim kurulu yetkisi olmadan yön ve bağlantı sağlayan, genellikle küçük bir pay karşılığı çalışan deneyimli kişiler grubu.

Danışmanlara nakit yerine verilen, küçük oranlı ve hakediş takvimine bağlanan pay ya da opsiyonlar.

Bir yatırımın kayıtlı değerinin gerçeğe yaklaşması için düşürülmesi; sıfıra indirilmesine tamamen silme (write-off) denir.

Bir şirketin değerini tahmin etmek için kullanılan yöntemler; geç aşamada sayılara, erken aşamada pazarlığa dayanırlar.

Dönüştürülebilir bir yatırımın hisseye çevrileceği en yüksek değerlemeyi sabitleyen madde.

Tedarik ya da değer zincirinin birden fazla halkasını dışarıdan almak yerine şirketin kendi içine alması.

Bir yatırımın tamamının bir kerede değil, önceden yazılmış kilometre taşları gerçekleştikçe parça parça serbest bırakılan bölümü.

Bir sonraki finansman turunda, genellikle indirimli fiyattan ya da bir değerleme tavanı üzerinden hisseye çevrilen kısa vadeli borç.

Vadesi ve faizi olmayan, ileride bir finansman turunda ya da belirlenmiş bir olayda hisseye çevrilen yatırım aracı; SAFE bunun yaygın örneğidir.

Şirketin bir önceki turdan daha düşük bir değerlemeyle sermaye topladığı finansman turu.

Tarafların anlaştığı koşullar gerçekleşene kadar parayı ya da payı güvenilen üçüncü bir tarafta bloke tutan hesap.

Kurucuların ve erken çalışanların para yerine zaman, uzmanlık ve emek koyarak kazandığı pay sahipliği.

Hisse opsiyonlarının hak kazanma takvimi tamamlanmadan kullanılıp payların bugünden satın alınması.

Çoğunluk hissedar payını satarken azınlık hissedara aynı fiyat ve şartlarla satışa katılma hakkı veren sözleşme hükmü.

Patent, telif, marka ve ticari sır gibi haklarla korunan; kaynak kodu, tasarım ve markayı kapsayan maddi olmayan şirket varlıkları.

Sahibine belirli bir süre içinde, önceden belirlenmiş fiyattan şirketin yeni çıkaracağı paylardan alma hakkı veren; alma zorunluluğu getirmeyen sözleşme.

Ürünü ve geliri oturmuş, halka arz ya da satın alma yoluyla çıkışa hazırlanan olgun bir şirkete yapılan yatırım.

Kısa bir dönemin — çoğunlukla son ayın ya da son çeyreğin — gelirini yıla uzatarak bulunan yıllık gelir tahmini.

Bir risk sermayesi fonunu yöneten, yatırım kararlarını alan ve fonun yükümlülüklerinden sorumlu olan taraf.

Önceden ödenmiş bir tutarın, sonradan ortaya çıkan koşullar nedeniyle geri istenmesini sağlayan sözleşme maddesi.

Zor durumdaki ya da düşük performans gösteren bir şirkete, yönetimini ve yapısını değiştirerek toparlamak amacıyla yapılan yatırım.

Risk sermayesi almış büyüme aşamasındaki şirketlere verilen, pay karşılığı olmadığı için doğrudan seyreltme yaratmayan borç finansmanı.

Paylaşılan bilginin üçüncü kişilerle paylaşılmasını ve anlaşma dışı amaçlarla kullanılmasını yasaklayan sözleşme.

Kurucuya ya da çalışana verilen payların zaman içinde ve belirli koşullara bağlı olarak kademeli hak edilmesini düzenleyen takvim.

Tercihli pay sahiplerine tanınan tasfiye tercihi, oy hakkı, anti-seyreltme ve bilgi alma gibi hakların bütünü.

Bir şirketin paylarının ilk kez halka satılıp borsada işlem görmeye başlaması; girişim yatırımcısı için en geç ve en nadir çıkış yolu.

Çalışana gerçek pay vermeden, payın değer artışına bağlı nakit ödeme sözü veren düzen; sermaye tablosunu değiştirmez.

Borç verene faize ek olarak şirketten pay alma hakkı tanıyan düzenleme; girişim borcunun görünmeyen maliyetini oluşturur.

Nakit yerine mentorluk, ofis, tanıtım ya da geliştirme emeği olarak sağlanan katkı; karşılığında çoğu zaman pay talep edilir.

Bir yatırımın yıllık bileşik getirisi; katsayıdan farkı, paranın ne kadar süre bağlı kaldığını hesaba katmasıdır.

Halka açılmamış bir şirketin mevcut paylarının el değiştirdiği piyasa; para şirkete değil, payı satana gider.

Bir pazara ilk giren şirketin elde ettiği üstünlük; kalıcı olması için ağ etkisi, geçiş maliyeti ya da markaya dönüşmesi gerekir.

Adi paylardan farklı olarak tasfiye önceliği, kâr payı önceliği, veto ya da seyrelme koruması gibi ek haklar taşıyan pay sınıfı.

Erken aşamadaki girişimlere ofis, mentorluk ve idari destek sağlayan, sabit bir program takvimi olmayan yapı.

Sabit süreli, mentorluk yoğun ve genellikle pay karşılığı küçük bir yatırımla gelen, sonunda yatırımcı günü olan program.

Şirketin faaliyetini sürdürmek için düzenli olarak yaptığı harcamalar; erken aşamada aylık nakit yakımını bunlar belirler.

Şirketin borcunu öz kaynağına, varlıklarına ya da kazancına oranlayan ölçüt; borç yükünün taşınabilir olup olmadığını gösterir.

Gelirin toplam gideri tam karşıladığı satış düzeyi; şirketin artık zarar etmediği, ama henüz kâr da etmediği eşik.

Çıkışta önce yatırdığı tutarı geri alan, ardından kalan tutarı da payı oranında paylaşan imtiyazlı pay türü.

Şirketi dış yatırım almadan, kurucuların birikimi ve satıştan gelen nakitle büyütmek.

Belirli pay sahiplerinin, halka arz ya da büyük bir işlem sonrasında paylarını belli bir süre satmasını engelleyen sözleşmesel kısıtlama.

Önceden tanımlanmış bir koşul gerçekleştiğinde kendiliğinden paya dönüşen ya da anaparası silinen borçlanma aracı.

Satın almada bedelin bir kısmının kapanışta değil, şirketin devirden sonraki performansına bağlı olarak ödenmesi.

Bir sonraki büyük tura kadar şirketi ayakta tutmak için alınan kısa vadeli finansman; genellikle dönüştürülebilir yapıda kurulur.

Bir tura önemli bir tutarı ilk taahhüt eden ve diğer yatırımcıların katılımını kolaylaştıran yatırımcı.

Birden fazla melek yatırımcının ya da fonun sermayesini birleştirip aynı girişime aynı şartlarla yatırım yapması.

Kurucunun kontrolünü ve payını koruyan yatırım şartları; pazarlıkta çoğu zaman içi doldurulmadan kullanılan bir etikettir.

Kurucunun payının tamamına bir anda değil zaman içinde hak kazanması; erken ayrılan kurucunun payının bir bölümü şirkete geri döner.

Bir şirketin, finansal getirinin yanında stratejik amaçlarla girişimlere yaptığı yatırım; parayı bir fon değil, sektörün içinden bir şirket verir.

Şirkette kararın kimde olduğunu, nasıl alındığını ve kimin denetlediğini belirleyen kurallar, organlar ve süreçler bütünü.

Şirket satıldığında ya da tasfiye edildiğinde satış bedelinin hangi pay sahibine hangi sırayla dağıtılacağını belirleyen hak.

Doymuş bir pazarda rakiplerle aynı müşteri için yarışmak yerine, henüz talebi tanımlanmamış yeni bir alan açmaya dayanan strateji.

Birden fazla melek yatırımcının aynı turda, aynı şartlarla ve genellikle bir öncü yatırımcının pazarlık ettiği koşullar üzerinden birlikte yatırım yapması.

Sermayelerini ve inceleme işini bir araya getiren melek yatırımcı topluluğu; başvuruları birlikte eler, yatırıma çoğunlukla üyeler kendi adına katılır.

Borç ile özkaynak arasında duran melez finansman; alacak sırasında bankanın arkasında, pay sahiplerinin önünde yer alır.

Bir varsayımın doğru olup olmadığını öğrenmek için yazılması gereken en küçük çalışır ürün; çıktısı gelir değil bilgidir.

Belirli bir dönemde ürünü kullanmayı bırakan ya da aboneliğini iptal eden müşterilerin, dönem başındaki müşterilere oranı.

Bir müşterinin, şirketle ilişkisi boyunca bırakması beklenen toplam kârın bugünden yapılan tahmini.

Bir dönemde şirkete giren nakdin çıkan nakitten fazla olması; kâr etmekle aynı şey değildir.

Dönüştürülebilir senet ve SAFE gibi belgelerde, kâğıdı hisseye çeviren eşiği aşan yeni yatırım turu.

Yatırım öncesi incelemede istenecek belgelerin ve kontrol edilecek başlıkların listesi; erken aşamada kısa, geç aşamada uzun olur.

Tarafların bir yatırıma ya da satın almaya girme iradesini ve ana şartları yazıya döktüğü, kural olarak bağlayıcı olmayan belge.

Çalışanlara ve danışmanlara verilecek hisse opsiyonları için sermaye tablosunda ayrılan pay rezervi.

Yatırımcının, gelecekteki turlarda mevcut pay oranını koruyacak kadar yatırım yapma hakkı; yükümlülük değil, seçenektir.

Pay sahibinin genel kurulda oy kullanma hakkı; kural olarak pay oranına bağlıdır, ancak sözleşmeler bu dengeyi değiştirebilir.

Kâr payı ve çıkış gibi ekonomik hakları taşıyan, ancak genel kurulda oy kullanma hakkı vermeyen pay sınıfı.

Yatırımcıların imtiyazlarını koruyabilmek için sonraki turlara da katılmasını şart koşan sözleşme maddesi.

Şirkete artık katkı vermeyen kişilerin elinde duran paylar; en yaygın hâli erken ayrılan bir kurucunun payını tam koruyarak gitmesidir.

Turda toplanacak para hariç, şirketin yatırımdan hemen önceki değeri; masada asıl müzakere edilen sayı budur.

Yeni çıkarılan payların önce mevcut ortaklara mevcut oranlarınca teklif edilmesi hakkı; payınızın oransal olarak küçülmesini engellemenizi sağlar.

Bir ortak payını satmak istediğinde, aynı fiyat ve şartlarla önce diğer ortaklara ya da şirkete teklif etmek zorunda olması.

Bir turda şartları müzakere eden, en büyük çeki yazan ve diğer yatırımcıların arkasından geldiği yatırımcı.

Dış yatırım almadan, kurucuların birikimi ve şirketin kendi geliriyle büyüyen girişim.

Tek bir yatırımı yapmak için kurulan, birden çok yatırımcının parasını toplayıp girişime tek hissedar olarak giren ayrı tüzel kişilik.

Herkese açık platformlarda görünmeyen, yatırımcıya kendi ağı üzerinden doğrudan gelen yatırım fırsatları.

Yatırım kararından önce şirketin anlattığı her iddianın tek tek doğrulanması süreci.

Bir girişimin, çevrimiçi bir platform üzerinden çok sayıda küçük yatırımcıya pay satarak sermaye toplaması.

Bir ürünün hedeflediği pazardaki potansiyel müşterilerin ne kadarına ulaştığını gösteren oran.

Ürünün hangi müşteriye, hangi kanaldan, hangi fiyatla ve hangi mesajla ulaştırılacağını tarif eden plan.

Bir girişimin ürününü, hedef müşterisini ya da para kazanma biçimini, öğrendiği şeye dayanarak temelden değiştirmesi.

Bir ürüne gerçekten talep olup olmadığını, para ya da bağlayıcı bir taahhüt karşılığında piyasada test etme işi.

Bir fikrin ilk hâlinden, müşterinin gerçekten kullanabildiği ve parasını ödeyebildiği sürüme kadar geçen süre.

Riski tek bir şirkete, sektöre ya da yatırım yılına bağlamamak için sermayeyi çok sayıda girişime yaymak.

Bir melek yatırımcının ya da fonun hisse aldığı ve portföyünde taşıdığı girişim.

Rakipler aynı ürünü yapabilse bile onu kopyalamayı pahalı, yavaş ya da anlamsız kılan kalıcı avantaj.

Bir girişimin içinde çalıştığı rakiplerin, ikame çözümlerin ve bunların fonlanma durumunun bütünü.

Yatırımın kaybını sınırlamak için alınan somut önlemler — çeşitlendirme, inceleme, sözleşme koşulları ve yatırımın dilimlere bölünmesi.

Tamamen kaybedilmesi ihtimali yüksek, karşılığında büyük getiri beklenen, erken aşama girişimlere konan sermaye.

Dağınık bir sektördeki çok sayıda küçük şirketi tek tek satın alıp tek çatı altında birleştirerek ölçek ve pazar payı kurma stratejisi.

Şirketin yeni çıkardığı payları önce mevcut ortaklarına, payları oranında ve genelde indirimli fiyattan sunması.

Mevcut bir ortağın, yeni bir tura başkalarından önce payı oranında katılıp sahiplik yüzdesini koruma hakkı.

Yatırımcının bugün para verip payını sonraki fiyatlı turda alacağı, faizi ve vadesi olmayan kısa sözleşme.

Bir sektörün yerleşik fiyatını, dağıtım kanalını ya da çalışma biçimini değiştirerek mevcut oyuncuları tepki vermek zorunda bırakan şirket.

Tohum turundan sonra gelen, her biri bir öncekinden büyük ve daha kurumsal yatırımcılarla yapılan fiyatlı yatırım turları.

Fon yöneticisinin ya da sendika liderinin, yatırımcıların önceden taahhüt ettiği paranın bir bölümünü belirli bir tarihte istemesi.

Şirketin kime ne kadar ait olduğunu gösteren tablo; payları, opsiyonları ve henüz paya dönüşmemiş sözleşmeleri kapsar.

Her pay ihracının, opsiyon kullanımının ve dönüşümün tabloya ve resmî kayıtlara zamanında ve tek bir doğru kaynaktan işlenmesi.

Toplanan her birim sermayenin ne kadar gelir ve kalıcı değer ürettiğini gösteren ölçü.

Şirketin fonlarının özkaynak, borç ve ikisinin arasındaki araçlar arasında nasıl dağıldığı; kimin hangi sırada ödeneceğini belirler.

Şirket yeni pay çıkardığında mevcut ortakların sahiplik yüzdesinin düşmesi. Pay sayınız aynı kalır, toplam pay sayısı arttığı için oranınız küçülür.

Sonraki tur daha düşük fiyattan yapılırsa önceki yatırımcının dönüşüm fiyatını aşağı çekip pay sayısını artıran sözleşme hükümleri.

Bir yatırımcının pay oranındaki düşüşü sınırlamak için başvurduğu önlemlerin tümü: orantılı katılım, rüçhan hakkı ve anti-seyreltme hükümleri.

Kullanım fiyatı payın güncel değerinin üzerinde kalan hisse opsiyonları. Fiyat geri çıkmadıkça opsiyonu kullanmanın bir anlamı yoktur.

Bir girişimin problemi, çözümü, pazarı, ekibi ve rakamlarını yatırımcıya tek oturuşta anlatmak için hazırladığı kısa slayt sunumu.

Kendi parasıyla, bir fonun büyüklüğünde ve sıklığında yatırım yapan; girdiği şirketlerde kurumsal yatırımcı gibi aktif rol üstlenen deneyimli melek.

Kazancını yatırımcılarına dağıtmak yerine yeni yatırımlara aktaran, ilan edilmiş bir kapanış tarihi olmayan fon yapısı.

Belirlenmiş bir çoğunluğun, şirketi satarken azınlık ortakları da aynı şartlarla satmaya zorlayabilmesini sağlayan sözleşme hükmü.

Daha önce yatırım yaptığınız bir şirketin sonraki turuna koyduğunuz ek sermaye; ya oranı korumak ya da işlediği görülen bir işte pozisyonu büyütmek için yapılır.

Sonraki tur daha düşük fiyattan yapılırsa yatırımcının dönüşüm fiyatını doğrudan o en düşük fiyata çeken, en sert anti-seyreltme türü.

Şirket satıldığında ya da tasfiye edildiğinde paranın hangi sırayla dağıtılacağı: önce alacaklılar, sonra imtiyazlı paylar, en sonda adi paylar.

Ürünü çalışır hâle getirmek ve ilk müşterilere ulaşmak için toplanan ilk ciddi sermaye; çoğunlukla melek yatırımcılardan ve erken aşama fonlarından gelir.

Bir ürünün, rekabet ve dağıtım kısıtları olmasa ulaşabileceği toplam yıllık gelir; yatırımcının şirketin ne kadar büyüyebileceğini ölçtüğü üst sınır.

Bir girişimin kuruluşundan bugüne kadar bütün turlarda topladığı sermayenin toplamı.

Bir yatırımın alındığı andan paraya dönene kadar geçen süre; melek yatırımda girerken varsayılandan neredeyse her zaman uzun olur.

Ürünün, belirli bir müşteri grubunun gerçekten ihtiyaç duyduğu şeye denk gelmesi; uyum varsa müşteri kendi gelir ve kullanmayı sürdürür.

Bir şirketin ayda net olarak kasasından çıkardığı para; kasadaki nakde bölündüğünde şirketin kaç ay ömrü kaldığını verir.

Yatırım yapılabilir girişimleri bulma ve ilk elemeden geçirme süreci; melek yatırımcının getirisini en çok belirleyen aşama.

Bir yatırımcının neye, neden ve hangi varsayımlarla yatırım yaptığını yazılı hâle getiren gerekçe.

Bir girişimin sermayeyi tek seferde değil aşama aşama topladığı ayrı finansman aşamaları; her turun kendi fiyatı, şartları ve yatırımcı grubu vardır.

Bir yatırımı getiriye dönüştürmek için elde tutmayı planladığınız süre; melek yatırımda yıllarla ölçülür ve arada paranızı geri çağıramazsınız.

Bir yatırımcının önüne gelen yatırım fırsatlarının hacmi ve kalitesi; melek yatırımda getiriyi belirleyen ilk değişken.

Turun kapanmasından hemen sonraki şirket değeri: yatırım öncesi değerleme artı turda giren para. Yatırımcının payı bu sayıya göre hesaplanır.

Bir girişimin dış yatırım istemeye hazır sayıldığı eşik: doğrulanmış bir iş modeli, gösterilebilir çekiş ve incelemeye dayanacak bir hukuki yapı.

Kurucunun yatırımcılarına düzenli aralıklarla gönderdiği kısa ilerleme notu: dönemin rakamları, olanlar, olmayanlar ve somut istekler.

Deneyimli bir yatırımcının önderliğinde bir araya gelip aynı şirkete birlikte yatırım yapan yatırımcı grubu.

Şirketin sermaye yapısının baştan kurulması; genellikle mevcut payların değerini düşüren, borcu paya çeviren ya da imtiyazları yeniden yazan bir işlem.

Var olan bir işletmeyi satın almak yerine sıfırdan tesis, ekip ve operasyon kurarak yapılan yatırım.

Fon yöneticisine ya da sendika liderine, yatırımı bulma, inceleme ve portföy takibi karşılığında ödenen düzenli ücret.

Yatırımcının bir tura katılmaya ilgi duyduğunu bildirmesi, ancak henüz bağlayıcı bir yükümlülük altına girmemesi.

Kapanmayan ama büyümeyen, giderlerini ancak karşılayan ve yatırımcıya bir çıkış ihtimali sunmayan şirket.