Girişimleri 100 puan üzerinden puanlamak

Aynı hafta içinde birkaç şirkete bakıyorsanız, hafızayla karar vermek zorlaşıyor. Sonuncusu en canlı hatırlananı oluyor, en çok konuştuğunuz kurucu en ikna edici olanı. Bunu önlemek için kendime bir puanlama sistemi kurdum: on kategori, her biri 10 üzerinden, toplamı 100.

Kategoriler ve puanı ne belirliyor

Kategori	Puanı belirleyen
Ekip	Daha önce yüksek başarılara imza atmış olmaları, yeteneklerin birbirini dengelemesi, enerji, iş bitiricilik, çalışkanlık
Ürün	Ürünün aşaması (minimum geçerli ürün mü, alfa mı, beta mı, olgun bir ürün mü), kalitesi, yol haritası
Piyasa pozisyonu	Çekiş var mı, kullanıcı sayısı ne durumda, piyasa lideri mi ya da böyle bir iddiası var mı
Piyasa	Piyasa büyüyor mu, tavanı ne kadar yüksek, çok rakip var mı, aralarında büyük oyuncular var mı
Şimdiye kadarki turlar	Toplanan tutarlar ve karşılığında verilen pay (öğrenilebiliyorsa), önceki yatırımcı kadrosu
Bu tur	Yıllık gelir, gelir çarpanı, tura birlikte girdiğim yatırımcılar
Aşağı yönlü risk	En az riskli 10, en riskli 0 puan. Düzenlemeye takılma ihtimali, teknolojinin ilk sürümünü çalıştırmanın yıllar alması, kullanıcı kazanmanın çok zor olduğu bir piyasa, büyük oyuncuların olduğu olgun bir piyasa, umdukları başarıya ulaşma ihtimalinin düşüklüğü
Yukarı yönlü potansiyel	10 kat büyüyebilir mi, 100 kat büyüyebilir mi, bunların olasılığı kayda değer mi
Kişisel inanç	Bu şirketin başarıya ulaşacağına ne kadar güveniyorum
Kişisel ilgi	Alanıyla ne kadar ilgiliyim, başarılı olmasını ne kadar istiyorum

Puanla ne yapılıyor

Elinizde girişimleri birbiriyle kıyaslayabileceğiniz, 100 üzerinden bir sayı oluyor. Bunun üzerine bir eşik koyabilirsiniz: örneğin 80’in altına yatırım yapmamak. Ya da birden fazla seçeneğiniz olduğunda en iyi bir iki tanesini seçmek için kullanabilirsiniz.

Eşiği seçerken kendi anlaşma akışınıza bakın. Önünüze ayda birkaç fırsat geliyorsa yüksek bir eşik sizi uzun süre kenarda tutar; onlarca fırsat geliyorsa düşük bir eşik parayı ilk gelenlere dağıtır. Eşiğin işi, gelen fırsat sayısını yapmak istediğiniz yatırım sayısına indirmek.

İki kategori tamamen kişisel

Kişisel inanç ve kişisel ilgi, toplamın beşte biri. Bu iki kalem başka birinin tablosunda anlamsız görünebilir ama bilerek orada duruyor: ilgilenmediğiniz bir alandaki şirketi yıllarca takip edemezsiniz. Takip edemediğiniz bir şirketten de ders çıkaramazsınız — yalnızca sonucu öğrenirsiniz.

Sistemin asıl işi

Toplam puan kararı vermiyor. Değeri şurada: her kategoriye puan verirken o puanı neden verdiğinizi bir cümleyle yazmak zorunda kalıyorsunuz. Bir buçuk yıl sonra şirketle ilgili bir haber çıktığında, elinizde yalnızca sonuç değil, o gün ne düşündüğünüzün kaydı da oluyor. Öğrenmeyi mümkün kılan şey sayı değil, o kayıt; nasıl tutulduğunu geri besleme üzerine yazdığım yazıda anlattım.

İkinci işi, bir kategoriyi boş bırakamamanız. Yatırımcı kadrosunu ya da gelir çarpanını hiç bilmiyorsanız, ona puan verirken bilmediğinizi fark ediyorsunuz. Kurucuya sorulacak soruların çoğu bu boşluklardan çıkıyor.

Eleme aşamasında daha hızlı bir yöntem kullanıyorum; on bir soruyu ayrı bir yazıda topladım. Puanlama, o elemeden geçen şirketleri birbiriyle karşılaştırmak için.

Bu yazı ilk olarak Mart 2023’te angel.capital bülteninde yayımlandı. Bülten kapandı; metin buraya taşınırken düzenlendi.